Skip to main content
OCLC Support

Beginlidwoorden bij titelvelden en -subvelden

Aanleiding

Tekst uit de voortgangsrapportage:

“1. Problemen van het MARC 21-formaat
c. Niet opnemen van beginlidwoorden bij titel-, corporatie- en congresingangen
Bij allerlei titel-, corporatie- en congresingangsvelden of -subvelden hoeft het beginlidwoord niet te worden opgenomen. Soms is er een NFC-indicator1, waardoor het beginlidwoord wel gepresenteerd, maar bij indexering en sortering overgeslagen kan worden. In veel velden en in alle titelsubvelden ontbreekt een NFC-indicator.”

Beginlidwoorden bij corporatie- en congresingangen worden behandeld in de desbetreffende notitie 2a.
Deze notitie beperkt zich tot beginlidwoorden bij titelvelden en -subvelden.

Beginlidwoorden bij titelvelden en -subvelden

Problematiek

  1. In veel titelvelden en in alle titelsubvelden van MARC 21 ontbreekt een markering van het beginlidwoord waardoor het genegeerd kan worden bij indexering en sortering. De markering van beginlidwoorden die MARC 21 kent, is de zgn. NFC-indicator (NFC = nonfiling characters). Deze legt met een getal het aantal tekens aan het begin van een titel vast dat genegeerd moet worden bij indexering en sortering.
  2. Bij uniforme titels en bij veel andere titelvelden en -subvelden geeft MARC 21, mede op basis van AACR2, de aanwijzing dat beginlidwoorden weggelaten (kunnen) worden. Dit lijkt in overeenstemming met RT3, waar in par. V 82 wordt bepaald dat het beginlidwoord niet in het titelhoofdwoord wordt opgenomen2. Maar heel belangrijk is dat RT3 in de aan par V 82 toegevoegde noot 195 formuleert: Overigens is het zo, dat men bij computerverwerking het lidwoord vooraan in de titel kan laten staan, zonder dat het een rol speelt bij het zoekproces en zonder dat het van invloed is op de sortering bij uitvoer. Dat is toch al lang state of the art!
    Inmiddels kan, na de acceptatie van de FRBR-principes, het weglaten van het beginlidwoord worden aangemerkt als een schending van het belangrijkste attribuut van werken, expressies en manifestaties, hun naam, de titel, en een flagrante inbreuk op het principe van correcte en onderscheidende bibliografische informatie.
     
    Werkelijke titel MARC 21
    The invisible man Invisible man
    Eine kleine Nachtmusik Kleine Nachtmusik
    Dem Andenken Martin Heideggers Andenken Martin Heideggers
    Der Heiligen Leben Heiligen Leben [grammaticaal en semantisch probleem]
    Een weg met toekomst Weg met toekomst
    ’s Morgens om zeven uur Morgens om zeven uur
    Der kleine Mann Kleine Mann [grammaticaal probleem]


    Voorbeelden
     
  3. De volgende tabel biedt een inventarisatie van beide problemen in MARC 21.

    Bibliografische records
    Veld en subveld Nfc-indicator Beginlidwoordinstructie
    100 $t $p nee [uniforme titel in 240]
    110 $t $p nee [uniforme titel in 240]
    111 $t $p nee [uniforme titel in 240]
    130 $a $p $a ja $p nee Wordt gewoonlijk weggelaten.
    210 $a nee  
    222 $a ja  
    240 $a $p $a ja $p nee Kan weggelaten worden (blijkt uit voorbeeld)
    242 $a $p $a ja $p nee  
    243 $a $p $a ja $p nee  
    245 $a $p $a ja $p nee  
    246 $a $p nee Wordt gewoonlijk weggelaten.
    247 $a $p nee Wordt gewoonlijk weggelaten.
    490 $a nee  
    600 $t $p nee Kan weggelaten worden.
    610 $t $p nee Wordt weggelaten.
    611 $t $p nee Wordt weggelaten.
    630 $a $p $a ja $p nee Wordt gewoonlijk weggelaten.
    700 $t $p nee Kan weggelaten worden
    710 $t $p nee Wordt weggelaten.
    711 $t $p nee Wordt weggelaten.
    730 $a $p $a ja $p nee Wordt gewoonlijk weggelaten.
    740 $a $p $a ja $p nee  
    76X-78X $p $s $t nee Wordt weggelaten.
    800 $t $p nee Kan weggelaten worden
    810 $t $p nee Wordt weggelaten.
    811 $t $p nee Wordt weggelaten.
    830 $a $p $a ja $p nee Wordt gewoonlijk weggelaten.
    880 Als bij corresponderende tags.  


    Thesaurusrecords
    Veld en subveld Nfc-indicator Beginlidwoordinstructie
    X00 $t $p nee  
    X10 $t $p nee  
    X11 $t $p nee  
    X30 $a $p $a ja $p nee Weglating is algemene praktijk.
    663 $t nee Weglating is algemene praktijk.
    664 $t nee Weglating is algemene praktijk.
    730 $a $p nee Weglating is algemene praktijk.
    880 Als bij corresponderende tags.  

     

  4. De NFC-indicator heeft altijd betrekking op $a. Voor andere subvelden bestaat geen NFCindicator of equivalent daarvan.
  5. De onderliggende regelgeving is te vinden in AACR2, 25.2C1: Omit an initial article (see Initial Articles, appendix E) unless the uniform title is to file under that article (e.g., a title that begins with the name of a person or place) en in AACR2, 26.1A: Omit an initial article (see Initial Articles, appendix E) from a title appearing in a reference.
  6. In de nieuwste versie van hoofdstuk 6 van RDA, gewijd aan Identifying works and expressions (update april 2012) luidt de regel in 6.2.1.7 echter: When recording the title, include an initial article, if present en is de AACR2-regel in status verlaagd tot alternative (wel blijft de LC-PCC-praktijk bij dit alternative).

Overwegingen op basis van de boven weergegeven stand van zaken

  1. Het lijkt redelijk te eisen dat MARC 21 met betrekking tot de behandeling van beginlidwoorden van titels wordt aangepast aan RDA!
    RDA stemt nu overeen met de boven onder 2.1 sub 2 genoemde noot 195 van RT3 en met de huidige (en al lang bestaande!) stand van de techniek, die het mogelijk maakt om beginlidwoorden bij indexering en sortering te verwaarlozen, terwijl ze wel als onmisbaar onderdeel van de integrale titel in de presentatie zichtbaar blijven, zoals in het Pica-formaat met behulp van stuurtekens gerealiseerd is.
  2. Over de mate van urgentie van de aanpassing van MARC 21 voor elk van de genoemde (sub)velden kan gediscussieerd worden. Maar ten minste de volgende aanpassingen zouden gerealiseerd moeten worden:
    • Overal zouden de instructies over het weglaten van beginlidwoorden moeten worden aangepast aan de nieuwe RDA-regels.
    • In elk geval zouden alle titeltags van het bibliografisch formaat die als added entry gebruikt kunnen worden en waarbij nog geen NFC-indicator is gedefinieerd, van een NFC-indicator moeten worden voorzien: 210, 246, 247, 490.

    Voor zover de titels die in $t en $p (en 76X-78X $s) worden opgenomen, functioneren in hele-titelindexen en gesorteerde lijsten, dient er in het MARC 21-formaat een instrument te worden gecreëerd om beginlidwoorden ook in deze subvelden te markeren of er moet besloten worden dat men zich bij de indexering en sortering van deze velden moet behelpen met lijsten van aan de taal van de titel gekoppelde beginlidwoorden.

Voorstellen

  1. Voorgesteld wordt de onder 2.1 sub 6 vermelde verbeterde RDA-voorkeursregel t.a.v. de beginlidwoorden bij (uniforme) titels toe te passen en dus beginlidwoorden bij titelvelden en -subvelden niet te verwijderen en de NFC-indicator toe te passen waar dat mogelijk is.
  2. Voorgesteld wordt stappen te ondernemen bij OCLC/WorldCat en de MARC 21-organisatie om te bevorderen dat in overeenstemming met de verbeterde RDA-voorkeursregel de onder 2.2 sub 2 voorgestelde aanpassingen van MARC 21 worden gerealiseerd. Wellicht kan hiervoor ook de ondersteuning van de European RDA Interest Group (EURIG) verkregen worden.

Consequenties

Voor zover de in deze notitie geformuleerde voorstellen betrekking hebben op catalogiseerregels, dienen ze te worden doorgegeven aan de Richtlijnenwerkgroep van het RDA-project.

 


1 NFC = nonfiling characters. De NFC-indicator legt met een getal het aantal tekens aan het begin van een titel vast dat genegeerd moet worden bij indexering en sortering.
2 Bij auteur+titel-ingangen handhaaft RT3 het beginlidwoord overigens wel (par. C 6 en par. V 96).

 

  • Was this article helpful?